Græn skref
Verkefnið Græn skref í starfsemi Reykjavíkurborgar snýst um að efla vistvænan rekstur í starfsemi borgarinnar og skapa fordæmi í því að minnka umhverfisáhrif sveitarfélagsins með kerfisbundnum hætti, ásamt því að vinna að sjálfbærnimarkmiðum Reykjavíkurborgar og markmiði um kolefnishlutleysi 2030.
Hvers vegna græn skref?
Hjá Reykjavíkurborg starfa um 10.000 manns og er borgin einn af stærstu vinnustöðum landsins. Reksturinn er umfangsmikill og hefur umtalsverð umhverfisáhrif, bæði vegna athafna starfsmanna og vegna tengdrar þjónustu sem borgin veitir. Rekstri borgarinnar fylgir losun gróðurhúsalofttegunda, meðal annars frá bílum, meðhöndlun úrgangs og ýmsum verkframkvæmdum. Einnig hefur borgin óbein áhrif á losun gróðurhúsalofttegunda, meðal annars í gegnum ákvarðanir sem snerta innkaup.
Allar stofnanir Reykjavíkurborgar eiga að vera þátttakendur í Grænum skrefum og ljúka skylduaðgerðunum. Grænar áherslur eru nú svo til í allri starfsemi Reykjavíkurborgar. Með þátttöku sinni leggja stofnanir borgarinnar sitt af mörkum til að hafa jákvæð áhrif á umhverfið, bæta starfsumhverfi starfsfólks síns og draga úr rekstrarkostnaði.
Hvernig er verkefnið skipulagt?
Umhverfisstjórnunarkerfið Græn skref byggist á fjölmörgum aðgerðum í þremur flokkum sem hafa áhrif á umhverfið og er aðgerðalistanum skipt upp í skylduaðgerðir og viðbótaraðgerðir. Flokkarnir þrír eru úrgangsmál, samgöngur og innkaup.
Aðgerðirnar miðast við það að allir vinnustaðir, óháð stærð og starfsmannafjölda, geti tekist á við úrlausnarefnin og gert sinn rekstur umhverfisvænni. Verkefnið er unnið þvert á öll fagsvið borgarinnar en verkefnisstjóri verkefnisins hefur aðsetur á umhverfis- og skipulagssviði.
Tenging við stefnur og markmið í loftlagsmálum
Eitt af markmiðum Grænna skrefa er að innleiða stefnumið borgarinnar og aðgerðalisti Grænu skrefanna er helsta verkfærið sem stjórnendur hafa til þess að koma markmiðum hinna ýmsu stefna í framkvæmd. Í mörgum stefnum eru almenn markmið um sjálfbæra þróun en Aðalskipulagið 2010 – 2030, Græna planið og Innkaupastefna Reykjavíkurborgar innihalda markmið sem hafa nánari tengingu við Grænu skrefin og eru innleidd beint í gegnum Grænu skrefin.
Reykjavíkurborg tekur einnig þátt í Evrópusamstarfi um kolefnishlutleysi 2030 og starfsstaðir borgarinnar innleiða helstu áhersluatriðin í þessu verkefni í gegnum Grænu skrefin.
Markmið Grænna skrefa
Að samræma umhverfisáherslur í stefnum Reykjavíkurborgar og markmið um kolefnishlutleysi 2030
Reykjavíkurborg hefur sett sér ýmsar stefnur þar sem umhverfismál eru nefnd eða eru stór hluti af. Í aðalskipulaginu eru markmið um vistvænar samgöngur og haustið 2024 skrifaði Reykjavíkurborg undir loftslagssamning við 100 aðrar borgir Evrópu þar sem aðalmarkmiðið er að draga úr losun og ná kolefnishlutleysi. Í Grænu skrefunum eru forgangsatriði úr þessum stefnum sett í framkvæmd.
Að gera alla starfsemi Reykjavíkurborgar umhverfisvænni
Reykjavíkurborg rekur um það bil 360 einingar eða stofnanir sem eru ólíkar að stærð og starfsemi. Sama þó að einingin sé lítil eða hafi fáa starfsmenn, þá geta allar stofnanir lagt sitt af mörkum og hvert framlag til umhverfismála skiptir máli. Horfa þarf til þess að Reykjavíkurborg er einn vinnustaður og allar stofnanirnar mynda saman eina heild.
Það er mikilvægt að hafa góða yfirsýn yfir stöðuna í umhverfismálum í rekstri borgarinnar. Með Grænu skrefunum er hægt að safna gögnum sem nýtast í skýrslum um grænt bókhald borgarinnar eða umfjöllun um loftslagsmarkmið borgarinnar.
Að draga úr kostnaði í rekstri Reykjavíkurborgar
Vistvæn innkaup fela í sér meiri skilvirkni og betri greiningu á því hvað á að kaupa inn og hver þörfin er. Með þessu er hægt að ná hagræðingu í innkaupum. Í Grænum skrefum er mikil áhersla lögð á að minnka sorp, prentun, matarsóun, orkunotkun og draga þannig úr óþarfa sóun. Þar með næst einnig mikill sparnaður.
Að gera Reykjavíkurborg að fyrirmynd annarra í umhverfismálum
Reykjavíkurborg er þátttakandi í ýmsum alþjóðlegum verkefnum sem snúa að loftslagsmálum. Við viljum geta sýnt það með stolti hvaða árangri við höfum náð og hverju lítil borg getur áorkað. Reykjavíkurborg er einn af stærstu rekstraraðilum landsins og getur þar af leiðandi gefið tóninn í innlendu rekstrarumhverfi varðandi umhverfisvænni innkaup og ábyrgð í rekstri.
Að tryggja að lagalegum kröfum sé fylgt
Það er skylda samkvæmt lagalegum kröfum að flokka rusl og því er fylgt eftir bestu getu. Hins vegar geta aðferðirnar, merkingarnar, úrgangsmagnið, ílátafjöldi, hirðutíðni, fræðsla og margt annað sem tengist sorpinu verið eins mismunandi og vinnustaðirnir eru margir. Grænu skrefin veita leiðbeiningar, skipulag og samræmingu í þessum málaflokki.
Að auka vellíðan starfsmanna og bæta starfsumhverfi þeirra
Ef umhverfi starfsfólks er haldið hreinu og snyrtilegu líður okkur betur og með betri flokkun á sorpi og snyrtilegri aðstöðu til þess eykst ánægja. Ef vinnustaður leggur áherslu á að fækka bílum eða fækka eknum ferðum og hvetur til hreyfingar þá hefur það mjög jákvæð áhrif á heilsufar starfsfólks og starfsandann. Það hefur einnig jákvæð áhrif á starfsemina að bæta alla verkferla sem óhjákvæmilega gerist þegar farið er að vinna í svona verkefni eins og Grænu skrefunum.
Her er ávinningurinn?
Það er mikilvægt að hafa góða yfirsýn yfir öll málefni rekstrarins og það á einnig við um umhverfismálin. Þegar stjórnendur eru farnir að greina hver þörfin er fyrir innkaup og minnka sóun, verða innkaupin skilvirkari og hægt er að ná mun betri hagræðingu í innkaupum.
Í Grænu skrefunum geta stjórnendur skoðað ýmiskonar gögn um grænt bókhald eins og magn úrgangs, stöðu flokkunar, notkun á heitu vatni, rafmagni og eldsneyti og hægt er að reikna út hvert kolefnisspor rekstursins er. Það er mikill ávinningur í því fólginn að geta greint hvar er hægt að draga saman og spara. Reykjavíkurborg getur gefið tóninn varðandi ábyrgð í rekstri og verið öðrum fyrirmynd.
