Uppbygging Grænna skrefa

Þrír umhverfisflokkar

Margir vinnustaðir hafa þegar byrjað með umhverfisaðgerðir í einhverri mynd og gott umhverfisstarf á sér stað á mörgum vinnustöðum. Stofnanir sem þegar hafa vottað ISO 14001 umhverfisstjórnunarkerfi eða hafa innleitt annars konar umhverfisverkefni eins og Grænfánann eiga auðveldara með að innleiða Grænu skrefin. 

Hér til hliðar er listi yfir aðgerðirnar í hverjum flokki fyrir sig. 

Úrgangsmál

Í flokkinum úrgangsmál er áhersla lögð á rétta flokkun úrgangs, réttar merkingar á flokkunarílátum og að ílát séu til staðar til söfnunar á öllum úrgangsflokkum. Í viðbótaraðgerðunum eru svo hugmyndir um hvað við getum gert til að draga úr matarsóun og annarri sóun og hvernig við getum aukið endurvinnslu.

Aðgerðir í úrgangsmálum

Skylduaðgerðir

• Sett hafa verið upp markmið og aðgerðaáætlun í úrgangsmálum.
• Eftirfarandi 6 flokkunarílát eru aðgengileg starfsfólki á vinnustaðnum: Blandað, lífrænt, pappír, plast, málmar, drykkjarumbúðir með skilagjaldi.
• Öll flokkunarílát eru merkt með samnorrænum flokkunarmerkingum.
• Gleri, spilliefnum, textíl og bylgjupappa er safnað saman eftir þörfum og sett í förgun. Staðsetning söfnunaríláta er öllu starfsfólki kunn.
• Í almenningsrýmum eru flokkunarílát fyrir gesti, að lágmarki 3 úrgangsflokkar.

Viðbótaraðgerðir

• Fara vel yfir matarinnkaupin til að draga úr sóun í innkaupum.
• Fara vel yfir flutning matvæla sem við kaupum inn. Finna leiðir til að draga úr kolefnisspori flutningsins.
• Skoða með starfsfólki fræðslu um matarsóun.
• Vigta matarafganga og miðla niðurstöðum til starfsfólks.
• Koma á reglulegri tiltekt í ísskápnum og öðrum eldhússkápum og vekja athygli fólks á matvælum sem komin eru á tíma.
• Setja áminningar á ísskápinn, eins og "matarsóun er peningasóun" eða "gleymum ekki mat í ísskápnum".
• Útbúa hugmyndalista um hvað hægt er að gera við afgangs ávexti, grænmeti, brauðmeti og fleira.
• Hafa sérmerkta hillu eða geymsluhólf í ísskáænum fyrir mat sem er keyptur inn sameiginlega eða sem starfsfólk kemur með og vill deila með öðrum.
• Bjóða fólki að taka afganga með sér heim, til dæmis eftir föstudagskaffi, kökuveislu, hádegismat eða annað.
• Gefa afganga til hjálparsamtaka eða fara með í frískáp.
• Breyta úrvali matvæla. Taka út eða kaupa minna af því sem er síður vinsælt.
• Hvetja fólk til að taka minni skammta og fá sér frekar oftar á diskinn.
• Passa upp á að kaupa rétt magn af veitingum fyrir viðburði, fundi eða árshátíðir.
• Tryggja starfsfólki eldhúss fræðslu um matarsóun, geymslu matvæla og frágang matarafganga.
• Veita öllu starfsfólki fræðslu um flokkun rusls.
• Bjóða upp á kranavatn í stað einnota drykkjarumbúða á fundum og viðburðum.
• Bjóða upp á drykki í stærri umbúðum en smærri.
• Afþakka smáhluti þegar pantaður er matur, til dæmis tómatsósubréf, brauðstangasósu, mini-sojasósuflöskur og ýmiss konar sósur í litlum plastboxum.
• Forðast að kaupa og nota einnota drykkjarmál og borðbúnað.
• Leita leiða til að fækka umbúðum.
• Gera kröfur til birgja um að vörur komi í margnota kössum/bökkum.
• Skipta út einnota rafhlöðum fyrir hleðslurafhlöður
• Endurnýta pappír
• Skoða magn útprentaðra gagna og gera áætlun um að draga úr útprentun.
• Endurnýta umbúðir.
• Hafa leiðbeiningar um flokkun nálægt flokkunarílátum og vel sýnilegar öllum.
• Leiðbeiningar um flokkun eru sýnilegar á ensku eða pósku ef erlent starfsfólk þarf á því að halda.
• Setja upp flokkunarílát fyrir gesti á öllum viðburðum, utandyra sem innandyra. Ílátin skulu vera vel merkt plast, pappír og lífrænt (+ blandað sorp ef þörf er á).
• Hafa skýrar upplýsingar um flokkun fyrir gesti sem sækja viðburði og þjónustu.
• Fjarlægja ruslafötur við vinnuaðstöðu starfsfólks.
• Greina umhverfið í kringum vinnustaðinn og gera úrbætur ef þarf.
• Hafa átaksviku um neyslu/flokkun/magn úrgangs eða plokk utandyra.
• Sleppa pokum í flokkunarílátum þar sem það er hægt, til dæmis undir hreinan pappír eða hreint plast.
• Skoða handbók um sjálfbæra viðburði og aðlaga gátlista í henni að eigin starfsemi.

Samgöngur

Í flokkinum Samgöngur er lögð áhersla á að ferðast til og frá vinnu með virkum hætti. Það fewlur í sér að ferðir séu farnar gangandi, hjólandi, á hlaupahjóli eða í strætó. Vinnuveitendur geta hvatt fólk til að hvíla bílinn heima með því að betrumbæta innviði fyrir hjól eða hlaupahjól, bjóða upp á samgöngusamning, strætómiða til að nota á vinnutíma eða rafknúinn vinnubíl til að sinna vinnutengdum erindum. Grænt skref í samgöngum getur haft jákvæð áhrif á rekstur einingarinnar, fjárhag og heilsu starfsmanna auk þess að fela í sér samfélagslegan ávinning í lýðheilsu.

Skylduaðgerðir

• Sett hafa verið upp markmið og aðgerðaáætlun í samgöngumálum.
• Markmiðin hafa verið kynnt fyrir starfsfólki og það hvatt til þess að koma til vinnu með virkum eða vistvænum ferðamáta.
• Tryggt er að allt starfsfólk fái fræðslu um vistvænar samgöngur, samgöngusamninga og markmið vinnustaðarins í samgöngumálum.
• Ferðavenjukönnun hefur verið gerð. 

Viðbótaraðgerðir

• Bjóða upp á góða aðstöðu fyrir starfsfólk og gesti til þess að læsa hjólum fyrir utan vinnustaðinn.
• Skoða hvernig við getum bætt aðgengi gangandi og hjólandi að starfsstöð okkar.
• Tryggja að starfsfólk samnýti ferðir á fundi/ráðstefnur út frá starfsstöð: til dæmis með vistvænum leigubíl, rafbíl, eða sameinast í bíla.
• Tryggja að ávallt sé pantaður vistvænn leigubíll.
• Hvetja starfsfólk til þess að taka þátt í Hjólað í vinnuna, Samgönguviku og Lífshlaupinu.
• Bjóða upp á reiðhjól, rafhjól eða rafmagnshlaupahjól sem allir starfsmenn hafa þá aðgang að og geta nýtt sér fyrir styttri vinnutengdar ferðir.
• Gera starfsfólki mögulegt að taka strætó á vinnutíma í vinnutengdar ferðir með því að bjóða upp á útprentaða strætómiða, Klapp-tíu eða senda miða í síma starfsmanns.
• Útbúa stefnu eða viðmið um það hversu oft við ferðumst til að sækja fundi annars staðar, hvernig við ferðumst á fundi og hversu oft við reynum að taka fundi í fjarfundarbúnaði.
• Útbúa aðstöðu fyrir starfsfólk sem kemur með virkum ferðamáta til vinnu til að hengja af sér blautan fatnað eða hafa fataskipti.
• Hafa möguleika á að geyma hjól innandyra eða í yfirbyggðu hjólaskýli utandyra.
• Hvetja alla utanaðkomandi sem eiga erindi til okkar á viðburði að koma með vistvænum hætti, til dæmis með því að setja klausu um það í auglýsingu um viðburðinn.
• Hafa skýrar upplýsingar fyrir íbúa sem sækja þjónustu hjá okkur um það hvernig þeir geti komið til okkar með vistvænum hætti. Nefna strætóleiðir sem stoppa í næsta nágrenni, hafa kort af strætóleiðum og/eða kort af hjóla- og gönguleiðum aðgengilegt.
• Skipta vinnubílum yfir í rafbíla og fjölga hleðslustæðum við starfsstöðina.
• Bjóða upp á að starfsstaðurinn borgi fyrir vinnutengdar ferðir á rafhlaupahjóli.
   

Innkaup

Í gegnum grænu skrefin eru vistvæn innkaup innleidd hjá öllum stofnunum borgarinnar með því að gera innkaupagreiningu, þekkja umhverfismerkin og umbúðamerkingar og sjá til þess að þjónustuaðilar þeir sem stofnanir skipta við hafi virka umhverfisstefnu.

Skylduaðgerðir

• Starfsmenn með innkaupaheimild hafa kynnt sér vel öll umhverfis- og varúðarmerki og hafa þau í huga við öll innkaup.
• Búið er að gera fyrstu drög að innkaupagreiningu. Greiningin verður svo endurskoðuð og betrumbætt eftir þörfum.
• Allar hreinlætis- og ræstivörur eru umhverfisvottaðar.

Viðbótaraðgerðir

• Stuðla að því að allir hlutir sem vinnustaðurinn þarf að losa sig við verði fyrst auglýstir gefins eða seldir áður en tekin er ákvörðun um að farga þeim.
• Fara með nothæfa hluti á nytjamarkaði, fríbúð eða auglýsa í gefins hópum á Facebook.
• Gefa ónýt raftæki í Fjölsmiðjuna sem nýtir þau til kennslu í raftækjaviðgerðum.
• Kanna hvort til séu notuð húsgögn áður en keypt eru ný (nýta markaðstorgin).
• Nýta viðgerðaþjónustu fyrir hluti í meira mæli áður en tekin er ákvörðun um að kaupa nýjan hlut.
• Deila hlutum og útbúa sérmerktan stað fyrir hluti sem eru keyptir sameiginlega.
• Koma upp skiptimarkaði á vinnustaðnum eins oft eða lengi og fólk vill.
• Velja umhverfisvottuð raftæki eða raftæki með hæstu einkunn í orkunýtingu sem í boði er hverju sinni.
• Vakta árlega notkun á raforku, hita og vatni og fylgjast með tölunum í loftslagsbókhaldinu.
• Kaupa ekki vörur sem innihalda pálmaolíu og velja aðrar vörur í staðinn. Byrja á að skipta út að minnsta kosti tveimur vörum.
• Velja húsgögn, málningu og annan efnivið án rokgjarnra efna (VOC). Að öðrum kosti tryggja góða loftun svo að slík efni safnist ekki upp og spilli inniloftinu.
• Kaupa ekki vörur sem innihalda örplast, svo sem glimmerlím, glimmerskraut, hreinlætis- og snyrtivörur sem innihalda polyethylen eða aðra polyþræði.
• Skoða fræðslu um áhrif efna í umhverfi okkar.
• Kaupa eingöngu lífrænt ræktað kaffi og te.
• Auka framboð af fæðu úr plönturíkinu og minnka framboð af kjöt- og mjólkurvörum. Þetta á við bæði um mötuneyti og fundi eða viðburði.
• Hafa ábyrg kaup og umhverfisvæna hugsun í forgrunni þegar jólagjafir fyrir starfsfólk eru keyptar.
• Kaupa eingöngu svansvottaðar servíettur og kerti fyrir alla viðburði, fundi, jólaboð og árshátíðir.
• Tryggja að nýtt starfsfólk fái ávallt nýjustu upplýsingar um okkar verkferla og markmið fyrir vistvæn innkaup.