Verkfærakista starfsfólks og foreldra

Verkfærakista starfsfólks og foreldra

Frá tabú í traust

Netfræðsla um kynfræðslu barna

• Frá tabú í traust er netfræðsla á Youtube fyrir starfsfólk og foreldra sem skiptist í fimm hluta; kynfræðsla yngri barna, kynferðisleg hegðun barna, ráð fyrir árangursríka fræðslu, fræðsluefni og verkfæri og kynferðislegt ofbeldi gagnvart börnum. 

• Kynfræðsla yngri barna er fyrsti hluti af fimm.

• Kynferðisleg hegðun barna er annar hluti af fimm. 

• Ráð fyrir árangursríka fræðslu er þriðji hluti af fimm.

• Fræðsluefni og verkfæri er fjórði hluti af fimm. 

• Kynferðislegt ofbeldi gagnvart börnum er fimmti og síðasti hluti. 

Fylgiskjöl

• Umræðuspurningar fyrir starfsfólk er fylgiskjal á íslensku og ensku. 

• Umræðuspurningar fyrir foreldra er fylgiskjal á íslensku og ensku.

Ofbeldi og áreitni

Bæklingar

• Erfið spjöll er handbók fyrir starfsfólk skóla- og frístundasvið um viðbrögð þegar barn eða ungmenni greinir frá ofbeldi. Ýmis ráð sem gagnast til undirbúnings fyrir kynfræðslu eða samtals um slík málefni, bæði fyrir starfsfólk og foreldra.
• Hvað nú? er bæklingur til stuðnings við foreldra og forsjáraðila barna og ungmenna sem orðið hafa fyrir kynferðislegu ofbeldi eða áreitni. 
• Eitt skref í einu er bæklingur til stuðnings aðstandenda barna og ungmenna sem orðið hafa fyrir kynferðislegu ofbeldi eða áreitni. 
• Að ná áttum er bæklingur til stuðnings aðstandenda barns þegar koma upp áhyggjur af velferð þess vegna alvarlegs atviks. 

Úrræði

• Kynbundið ofbeldi og skólakerfið er leiðarvísir fyrir stjórnendur og starfsfólk í skólakerfinu varðandi forvarnir, viðbrögð og úrvinnslu mála er varða kynbundið ofbeldi. 
• Hvert get ég leitað er veggspjald með ýmis úrræðum sem standa til boða sem hægt er að prenta út og hengja upp. 
• Hvernig nálgast ég umræðuna við barnið eru ráð fyrir áhyggjufulla foreldra.
• Upplýsingabæklingur frá Stígamótum um kynferðisofbeldi og þjónustu Stígamóta á fjölmörgum tungumálum. 

Hinseginleiki

Gátlistar

• Gátlisti fyrir skóla að verða hinseginvænir er upplýsingaskjal um hvað þarf til til að stuðla að hinseginvænu skólaumhverfi. 
• Gátlisti fyrir skóla til að verða transvænir er upplýsingaskjal um hvað þarf til til að stuðla að transvænu skólaumhverfi. 
• Afmælishópar - leiðbeiningar fyrir skóla er upplýsingaskjal um hvernig er hægt að stuðla að inngildandi barnaafmælum. 

Bæklingar og leiðarvísar

• Hvað er hinsegin er veggspjald með ýmsum útskýringum á hinsegin skilgreiningum.
• Að styðja intersex barn - leiðarvísir fyrir foreldra inniheldur ýmisskonar ráð fyrir foreldra intersex barna. 
• Barn eða ungmenni kemur út - leiðarvísir fyrir fjölskyldur frá Samtökunum '78 inniheldur ýmis ráð til að styðja við aðstandendur hinsegin ungmenna. 
• Hvernig skal bregðast við spurningum um trans fólk í kyngreindum rýmum er leiðarvísir með ýmsum skilgreiningum og ráðum um erfiðar spurningar.
• Talað um trans er bæklingur um hugtök og orðræður sem tengjast trans fólki. 

Kennsluefni og áætlanir

• Kennsluefni fyrir kynja-og hinseginfræði í leik-og grunnskólum er yfirlitsskjal yfir kennsluefni, bækur og myndbönd sem nýtast í kynfræðslu. 
• Stuðningsáætlun fyrir trans nemendur og nemendur með ódæmigerða kyntjáningu er eyðublað fyrir starfsfólk til að styðja við hinsegin nemendur.

Spurt og svarað

Hvar finn ég kynfræðsluefni til að kenna?

Á heimasíðu Jafnréttisskólans má finna verkfærakistur með ýmsum kennsluleiðbeiningum, verkefnum, bókum, myndböndum og frekari vefsíðum sem hægt er að nýta í kennslu. Efnið er aldurskipt og miðar við þroska og þekkingu barna á hverju stigi. 

• Verkfærakista leikskóla
• Verkfærakista yngsta stigs grunnskóla
• Verkfærakista miðstigs grunnskóla
• Verkfærakista unglingastigs grunnskóla

Í hverju felst alhliða kynfræðsla?

Alhliða kynfræðsla snýst um að huga að sem flestum þáttum kynheilbrigðis; líkamlegum, félagslegum og tilfinningalegum þáttum. Mikilvægt er að kynfræðslan sé aðlöguð með aldur og þroska barna og ungmenna í huga. Alhliða kynfræðsla nær yfir kynfræðslu, hinsegin fræðslu, kynjafræðslu sem og jafnréttismenntun. Jafnréttisskólinn byggir á þemum UNESCO um ahliða kynfræðslu og er allt efni eftir aldri og þroska barna.

• Helstu áherslur kynfræðslu í grunnskólum
• Þemu UNESCO um alhliða kynfræðslu 

Af hverju er alhliða kynfræðsla mikilvæg? 

Samkvæmt fræðslulögum eiga öll börn að fá kynfræðslu á öllum skólastigum. Með því að veita alhliða kynfræðslu erum við að: þjálfa börn og unglinga í að þekkja og virða sín eigin mörk og mörk annarra; hjálpa þeim að skilja að mörk fólks eru mismunandi; auka þekkingu þeirra á líkamanum, tilfinningum, kynvitund, kynhneigð, réttindum, heilbrigðum samskiptum og kynheilbrigði; efla sjálfsmynd þeirra og þjálfa þau í gagnrýnni hugsun svo þau geti tekið ákvarðanir sem eru þeim og öðrum til góðs; gera þau meðvituð um kynheilsu sína og styrkja þau í að taka eigin ákvarðanir með virðingu fyrir sjálfum sér og öðrum að leiðarljósi. Alhliða kynfræðsla er byggð á áratuga rannsóknum um árangursríka kynfræðslu fyrir börn og ungmenni

• Lesa þriggja áratuga rannsókn á alhliða kynfræðslu

Hvað er gott að hafa í huga fyrir kynfræðslukennslu?

Áður en þú byrjar er gott að undirbúa bæði umhverfið og þig sjálfa/n/t. Settu skýrar reglur með hópnum um hlustun, virðingu og þagnarskyldu. Ef nemendur taka þátt í að móta þær eykur það eignarhald þeirra á þeim. Hafðu í huga fjölbreytileikann innan hópsins og undirbúðu sérstaklega þá einstaklinga sem þú telur kunna að eiga erfitt með umræðuefnið, þar sem sumir þurfa að vita fyrirfram hvað er á dagskrá.

Orðaval skiptir máli. Reyndu að tala eins kynhlutlægt og hægt er, notaðu rétt heiti á líkamshlutum og forðastu að fullyrða um alla eða gera ráð fyrir reynslu nemenda fyrirfram. Tónninn þinn, kurteis og hlýr, setur stemminguna fyrir allan hópinn.

Farðu líka í gegnum eigin viðhorf og fordóma áður en þú byrjar. Ef þú treystir þér ekki í ákveðna umræðu skaltu ekki þvinga þig til þess. Betra er að fá annan fagaðila eða undirbúa sig vel. Mundu að þú ert í fræðsluhlutverki, ekki sem ráðgjafi eða jafningi, og deildu ekki eigin kynlífsreynslu með nemendum.