Kjarnasamfélög

Reykjavíkurborg hefur opnað fyrir hugmyndasamkeppni um kjarnasamfélög á völdum lóðum í borginni. Markmiðið er að styðja við uppbyggingu húsnæðissamvinnufélaga sem leið til að efla samvinnu og þátttöku íbúa, samnýtingu og sterk tengsl við borgarumhverfið.

Hvers vegna kjarnasamfélag?

Á tuttugustu öldinni voru byggð fjölmörg vönduð fjölbýlishús í Reykjavík þar sem sameiginleg rými voru talin sjálfsagður hluti skipulagsins. Í mörgum verkefnum voru sérstaklega skilgreind samkomurými fyrir íbúa, tómstundaherbergi og leikherbergi. Annars staðar mátti finna stóra inngarða með ræktunarsvæðum og gæsluvöllum fyrir börn - og dæmi eru um að á útsýnishæðum háhýsa hafi verið sameiginleg þvottahús og jafnvel sánur og eimböð sem íbúar samnýttu.

Í dag virðist áherslan á samvinnu íbúa og sameiginleg rými vera hverfandi og ákvarðanir um innra fyrirkomulag híbýla, umfang sameignarrýma, nýtingu lóðar, o.s.frv. eru iðulega teknar án aðkomu þeirra sem loks koma til með að búa í umræddum húsum. Þetta kveikir umræðu um hvernig nálgun á skipulag íbúðarhúsnæðis megi styðja betur við tengsl íbúa við híbýli sín, hvor annan, nágranna og daglegt líf í borginni.

Óskað eftir teymum

Reykjavíkurborg óskar eftir áhugasömum teymum sem vilja taka þátt í þróun á hugmyndafræði kjarnasamfélaga í Reykjavík.

Umsókn

Útboðsvefur Reykjavíkurborgar - umsóknarform fyrir kjarnasamfélög
Umsóknarfrestur er til kl. 23:59 þann 4. maí 2026.

Fyrirspurnir

Vakin er athygli á að senda verður fyrirspurnir í gegnum útboðsvef Reykjavíkurborgar. Fyrirspurnum sem berast með öðrum hætti verður ekki svarað.

Samkeppnisgögn

Kynningarbæklingur um samkeppnina, lóðarlýsingar og skilyrði.

Matsblað

Hvað er kjarnasamfélag?

Hugmyndin um kjarnasamfélög byggir á þeirri sýn að húsnæði þjóni ekki aðeins þörfum einstaklingsins fyrir einkarými, en sé jafnframt vettvangur félagslegra tengsla og grunnurinn að samfélagslegum innviðum borga. Vönduð sameiginleg rými eru sennilega skýrasta birtingarmynd slíkra húsnæðisverkefna og mynda þau útgangspunkt fyrir samskipti og félagsleg tengsl, bæði innan húsnæðisins og út í borgina.

Hvert félag hefur sínar áherslur og endurspeglast sú hugmyndafræði í hönnunaráherslum húsnæðisverkefnis í samhengi við staðsetningu og staðaranda. Við mótun kjarnasamfélaga hafa íbúar raunveruleg áhrif á hönnun og uppbyggingu híbýla sinna og bera sameiginlega ábyrgð á rekstri og þróun. Þar er eignarhald almennt á hendi óhagnaðardrifins félags sem íbúar hafa aðild að. Aðildin veitir rétt til búsetu og þátttöku í ákvarðanatöku um stefnu og langtímaþróun félagsins. Megináherslur Reykjavíkurborgar hafa verið skilgreindar í matsblaði sem lagt verður til grundvallar við mat á tillögum.

Innlendar og erlendar fyrirmyndir

Í dag eru kjarnasamfélög og skyld búsetuform víða útbreidd erlendis en hafa ekki náð að festa sig í sessi hérlendis. Með því að setja af stað tilraunaverkefni um kjarnasamfélög er spurt hvernig reykvískt kjarnasamfélag gæti litið út í dag, með tilliti til húsnæðissögu Reykjavíkur og nýrri erlendra fordæma.

Kjarnasamfélög eiga margt skylt við samvinnufélögin sem störfuðu í Reykjavík á tuttugustu öldinni, þar sem samvinna og virk þátttaka íbúa voru lykilforsenda uppbyggingar. Þar voru sameiginleg rými sennilega skýrasta birtingarmyndin og mynda þau útgangspunkt fyrir samskipti og sameiginlega starfsemi, bæði innan húsnæðisins og út í borgina.