Reykjavík í sterkri stöðu til að leiða í loftslagsmálum

Borgarráð staðfesti síðan viljayfirlýsinguna á fundi sínum fimmtudaginn 26. febrúar.

Styrkir núverandi skuldbindingar

Í yfirlýsingu borgarstjóra vegna samningsins kemur fram að borgir standi í fremstu víglínu loftslagsvárinnar og að Reykjavík sé í sterkri stöðu til að leiða með góðu fordæmi. 

„Stuðningur við þetta samkomulag er í samræmi við loftslagsmarkmið Reykjavíkur, þar á meðal markmið um kolefnishlutleysi árið 2030, og byggir á forystu okkar í hreinni orku, sjálfbærum samgöngum og rekstri borgarinnar án jarðefnaeldsneytis. Þessi yfirlýsing styrkir núverandi skuldbindingar Reykjavíkur og tengir aðgerðir á staðnum við alþjóðlegt samstarf um að takast á við rót loftslagsvandans.

Reykjavík er reiðubúin til samstarfs við aðrar borgir um heim allan og hvetur þjóðríki, þar á meðal ríkisstjórn Íslands, til að taka virkan þátt í alþjóðlegum viðræðum um samning um afnám jarðefnaeldsneytis og leggja sitt af mörkum til að móta sanngjarna og hnattræna umbreytingu frá jarðefnaeldsneyti,“ segir í yfirlýsingu Heiðu Bjargar Hilmisdóttur borgarstjóra.

Reykjavík hefur enn fremur skrifað undir loftslagsborgarsamning en fyrsti samningurinn var undirritaður í október 2024. Sá samningur inniheldur 15 aðgerðir með 18 þátttakendum.

Loftslagsborgarsamningurinn er skuldbinding Reykjavíkurborgar um að ná kolefnishlutleysi fyrir árið 2030, í samvinnu við stofnanir, fyrirtæki, háskólasamfélagið og íbúa. Þátttakendur í samningnum hafa skuldbundið sig til að móta aðgerðir sem draga mælanlega úr losun gróðurhúsalofttegunda og styðja við loftslagsmarkmið Reykjavíkurborgar um að verða kolefnishlutlaus 2030.

Alþjóðlegt framtak til eflingar Loftslagssamings SÞ

Fossil Fuel Non-Proliferation Treaty er alþjóðlegt framtak sem stefnir að réttlátum, skipulögðum og fjármögnuðum hnattrænum umskiptum frá jarðefnaeldsneyti (kolum, olíu og gasi) yfir í hreina og endurnýjanlega orku.

Markmiðið er að styrkja Loftslagssamning Sameinuðu þjóðanna og Parísarsamninginn með því að takast sérstaklega á við framboðshlið loftslagsvandans.

Framtakið er leitt af 18 ríkjum og nýtur stuðnings yfir 800 þingmanna, 146 borga, stofnana eins og Evrópusambandsins og Alþjóðaheilbrigðismálastofnunarinnar (WHO), og yfir 4.200 samfélagshópa, fyrirtækja og samtaka um allan heim. FFNPT byggir á þeirri einföldu en mikilvægu staðreynd að til að takast á við loftslagsvandann dugar ekki aðeins að draga úr losun, heldur þarf einnig að takmarka sjálfa framleiðslu jarðefnaeldsneytis.

„Við erum afar ánægð að vera hér á Íslandi til að fagna því að Reykjavík hafi gengið til liðs við ákallið, um samning til að draga úr notkun jarðefnaeldsneytis. Stuðningur við málefnið eykst um allan heim og þátttaka borga skiptir lykilmáli til að hvetja þjóðríki til að setjast að samningaborðinu. Forysta Íslands á sviði endurnýjanlegrar orku er mjög hvetjandi á tímum þegar slíkt framtak skiptir verulegu máli. Frá Norður-Íshafi til Andesfjalla hljóma viðvaranakall jökla,“ segir Tzeporah Berman, stofnandi og forsvarsmaður samningsins.

Af hverju skiptir þetta máli fyrir fólk?

Jarðefnaeldsneyti er meginorsök loftslagsbreytinga og hefur bein áhrif á líf og heilsu fólks. 

• Loftmengun frá jarðefnaeldsneyti veldur yfir sjö milljónum ótímabærra dauðsfalla á ári og tengist hjarta- og lungnasjúkdómum, krabbameinum og öðrum alvarlegum heilsuvandamálum.
• Loftslagsbreytingar, knúnar áfram af brennslu jarðefnaeldsneytis, auka tíðni og styrk náttúruhamfara, svo sem skógarelda, flóða og hitabylgja, sem ógna samfélögum, búsetu og matvælaöryggi.

Á sama tíma hefur heimurinn næga möguleika til að framleiða orku úr hreinum, endurnýjanlegum orkugjöfum, svo sem sól-, vind- og vatnsorku, og þannig draga úr þörfinni á að nýta jarðefnaeldsneyti, vernda heilsu fólks og byggja traustari og öruggari samfélög.

• Skoða yfirlýsingu borgarstjóra