Þörf á auknu samstarfi um neyðarskýli fyrir heimilislaust fólk
Gestir neyðarskýla Reykjavíkurborgar hafa aldrei verið fleiri en undanfarna mánuði. Leitað er leiða til að bregðast við þeim vanda. Ein af þeim aðgerðum sem eru til skoðunar er að opna neyðarhúsnæði í miðborginni fyrir karlmenn sem dvalið hafa í langan tíma í neyðarskýlum borgarinnar. Kallað er eftir því að ríkið og önnur sveitarfélög komi í auknum mæli að borðinu.
Þrjú neyðarskýli eru í Reykjavík og eru þau öll opin milli 17 á daginn til klukkan 10 næsta morgun. Velferðarsvið Reykjavíkurborgar rekur tvö þeirra, sem bæði eru fyrir karlmenn, annars vegar við Grandagarð, þar sem eru 15 gistipláss, og hins vegar á Lindargötu, þar sem eru 25 gistipláss. Félagið Rótin rekur svo þriðja neyðarskýlið, Konukot, fyrir hönd velferðarsviðs og þar eru 12 gistipláss. Öll neyðarskýlin hafa verið fullnýtt undanfarna mánuði. Samkvæmt stefnu Reykjavíkurborgar í málaflokki heimilislausra með miklar og flóknar þjónustuþarfir á ekki að vísa neinum frá neyðarskýlum og enginn á heldur að sofa úti. Gestir hafa því oft verið fleiri en gistirými og hafa jafnvel þurft að sofa á sófum eða í stólum.
Erfið staða á húsnæðismarkaði
Ástæður fyrir aukinni aðsókn eru meðal annars mjög erfið staða á húsnæðismarkaði, sem veldur því að einstaklingar sækja nú í neyðarskýli sem ekki hafa komið þangað áður. Á velferðarsviði fer um þessar mundir fram mikil vinna til að bregðast við þessari stöðu. Í sumar var til að mynda stöðugildum bætt við í neyðarskýlum en ljóst er að meira þarf til.
Staðan í neyðarskýlunum var rædd á fundi velferðarráðs í síðustu viku. Í bókun velferðarráðs frá þeim fundi segir meðal annars að bregðast þurfi við aukinni þjónustuþörf með því að fjölga gistirýmum, auk þess að ríkið þurfi að standa undir þeirri lagaskyldu sem á því hvílir og koma á fót hjúkrunarrými fyrir þann hluta hópsins sem glímir við mikinn heilsubrest. Ekkert heilbriðisúrræði standi þeim hópi til boða og það sé ótækt. Þá er bent á að önnur sveitarfélög þurfi að taka þátt í að veita hópnum þjónustu, en þriðjungur gesta í neyðarskýlum Reykjavíkurborgar koma úr öðrum sveitarfélögum eða eru án kennitölu.
Áhersla lögð á að fjölga búsetukostum
Neyðarskýlin eru opin frá 17 á daginn til 10 á morgnana. Undanfarna daga hafa gestir neyðarskýlisins á Granda mótmælt því að þau loki yfir daginn. Þeir hafa bent á að nauðsynlega vanti stað þar sem þeir geta verið á daginn og þá vilja þeir að neyðarskýlin verði opin þegar gul veðurviðvörun er, eða verri veðurspá.
Í öllu starfi velferðarsviðs er lögð áhersla á að hlusta á raddir notenda þjónustunnar og því verða athugasemdir gesta neyðarskýla teknar til greina. Ekki stendur þó til að lengja opnunartíma neyðarskýla heldur er lögð áhersla á að finna varanlega búsetukosti fyrir þau sem nýta neyðarskýlin. Velferðarsvið vill jafnframt árétta að einstaklingar sem stríða við heilsufarsvanda fá undanþágu til að vera yfir daginn í neyðarskýlinu á Lindargötu. Fylgst er vel með veðurfréttum og samráð er á milli neyðarskýlanna þegar spáð er vondu veðri. Ef óveður er í aðsigi eða spáð miklum kulda eru neyðarskýlin opin á daginn líka en það er í samræmi við neyðaráætlun sem virkjast þegar veðurspáin er slæm. Einnig eru starfsmenn vakandi yfir stöðu gestanna frá degi til dags. Lögð er áhersla á að hlusta og mynda traust til að hægt sé að aðstoða einstaklinga út frá þörfum hvers og eins.
Í Reykjavík eru tveir staðir þar sem fólk sem glímir við heimilisleysi og aðrir geta leitað á daginn. Kaffistofa Samhjálpar í Borgartúni 1a, þar sem er boðið uppá morgunkaffi, meðlæti og heitan mat í hádeginu, og Hjálpræðisherinn á Suðurlandsbraut 72, þar sem einnig er opið hús og boðið upp á heita máltíð í hádeginu. Velferðarsvið hefur á þessu ári styrkt Kaffistofu Samhjálpar um 10 milljónir króna og Hjálpræðisherinn um 15 milljónir til að veita jaðarsettum einstaklingum þjónustu.