Alþjóðadagur umhverfisins í Reykjavík

Alþjóðadagur umhverfisins  5. júní er einn af hátíðisdögum Sameinuðu þjóðanna. Þann dag hvetja borgaryfirvöld víða um heim borgarbúa til að leggja sitt í af mörkum í þágu betri hegðunar gagnvart náttúru, umhverfi og auðlindum.

Reykjavíkurborg hefur af þessu tilefni safnað saman meðal starfsfólks nokkrum góðum vistráðum til að miðla áfram. Kjörið er að stíga græn skref á alþjóða umhverfisdeginum og snúa með því hugsun sinni og hegðun til betri vegar fyrir umhverfið.

Þá mun Katrín Svana Eyþórsdóttir segja frá meistararannsókn sinni föstudaginn 5. júní kl. 14.00  í Borgatúni 12 - 14 í Vindheimum um hvernig fólk nýtir græna svæðið í Elliðaárdal og metur menningarlegt gildi vistkerfa í dalnum. Katrín Svana hún vann verkefnið á umhverfis- og skipulagssviði síðasta sumar á vegum Nýsköpunarsjóðs námsmanna. Allir áhugasamir eru velkomnir.

Vistráð

Umhverfis- og auðlindastefna Reykjavíkur snýst um að tryggja lífsgæði núlifandi og næstu kynslóða borgarbúa með tvennum hætti. Annars vegar að meta auðinn sem felst í náttúrunni og hreinu umhverfi. Hins vegar að lágmarka neikvæð umhverfisáhrif og tryggja að þjónusta náttúrunnar styrkist til hagsbóta fyrir náttúruna og borgarbúa.

Reykjavíkurborg vill vera í fararbroddi sveitarfélaga í umhverfismálum og stuðla að vistvænni hugsun og hegðun starfsfólks, annarra borgarbúa og fyrirtækja með því að miðla efni um umhverfismál á skýran og greinargóðan hátt. 111 vinnustaðir borgarinnar taka þátt í verkefninu Græn skref í starfsemi Reykjavíkurborgar en það snýst um að efla vistvænan rekstur í starfsemi borgarinnar og minnka umhverfisáhrif sveitarfélagsins í fjórum skrefum. 

Það tekur tíma að temja sér vistvæna hegðun og hugsun. Ágæt er að safna saman góðum ráðum og tileinka sér þau með tímanum. Stundum kostar það átak að byrja en fljótlega breytist það í góðan vana. Hér er nokkur góð ráð.

Heimilið

• Gróðursetja matjurtir til eigin neyslu.
• Kaupa oftar lífrænt ræktaðar vörur.
• Nota minna af hreinsiefnum.
• Með því að jarðgera matarleifar á réttan hátt og annað sem fellur til af lífrænum úrgangi í garðinum og á heimilinu má draga úr urðun og fá um leið góðan lífrænan áburð til að nota í garðinum.
• Nota skyrdollur úr plasti til að forrækta plöntur. Stinga göt á botninn og þá eru komnir þessir fínu smápottar til rækta í.
• Hengja upp þvottinn. Þurrkarar nota mikið rafmagn og slíta þvottinum meira.
• Velja vörur sem hafa viðaminni umbúðir en aðrar og sem auðvelt er að flokka og skila til endurvinnslu. Með því skapar neytandinn eftirspurn eftir slíkum vörum. 
• Margar vörur innihalda endurunnar afurðir, með því að velja fremur slíkar vörur hvetur fólk hvert annað til endurvinnslu. 
• Eldum með lok á pottum, annars þarf þrefalt meiri orku.

Samgöngur

• Hjóla áfram í vinnuna, fara í strætó og ganga meira.
• Fækka ferðum. Spyrja: er mögulegt að sleppa eða stytta bílferðina eða nota annan samgöngumáta?
• Með því að stunda vistakstur minnkar útblástur, umferðaröryggi eykst og eldsneytisnotkun minnkar, sem sparar peninga og dregur úr mengun.

Úrgangur

• Afþakka plastpoka í verslunum og fara með taupoka að versla.
• Setja málm, pappír, plast og gler í endurvinnslu.
• Draga úr flöskuvatnsdrykkju.
• Setja raftæki til endurvinnslu, síma og annað.
• Velja frekar vörur án umbúða eða með litlum umbúðum.
• Velja vörur með umbúðir sem auðvelt er að endurvinna.
• Kaupa ekkert (nema mat) í tvær vikur.
• Sækja um að fjölpóstur hætti að berast: Pósturinn. Póstdreifing.

Orka

• Laga alla vatnsleka í húsinu og garðinum.
• Lækka hitann. Lækka eða slökkva hita á ofnum yfir sumartímann og þegar farið er í ferðalög en með hverri gráðu sparast orka.
• Sparperur nota allt að 80% minna rafmagn og duga allt að 10 sinnum lengur.
• Raftæki í biðstöðu (standby) eins og til dæmis sjónvörp geta eytt um 40% af þeirri orku sem notuð er þegar kveikt er á þeim. 

Vinnustaður

• Prentlaus dagur.
• Umbúðarlaus dagur.
• Keyra saman í vinnuna. Það getur oft verið skemmtilegra að ferðast með öðrum í bíl auk þess sem það gefur tækifæri til að deila kostnaði vegna akstursins.
• Umhverfismerktar vörur eru  í boði í mörgum verslunum. Gott að kynna sér umhverfismerkingar á www.ust.is.
• Fyrirtæki geta gert kröfur um að flutningafyrirtæki, bílaleigur og leigubílar sem fyrirtækið skiptir við hafi samgöngustefnu og/eða bjóði bíla með lágu útblásturgildi, sem knúnir eru vistvænum orkugjöfum og að orkunýtni bíla sé í fyrirrúmi.

Matur

• Meira grænmeti. Framleiðsla kjöts og mjólkurafurða fylgir mun meiri orku- og vatnsnotkun og losun gróðurhúsalofttegunda en við ræktun grænmetis. Með því að sleppa því að neyta kjöts í a.m.k. einn dag í viku dregur fólk úr álagi á náttúruauðlindir.
• Draga úr matarsóun á heimilum.
• Borða afganga einu sinni í viku.
• Velja innlenda framleiðslu.

Umhverfið

• Tína upp rusl á víðavangi.
• Gefa textíl, staka sokka og götótt föt í fatagáma Rauða krossins. Það er hægt að endurnýta- og hanna þetta allt.
• Nægjusemi. Skoða vandlega hvort þörf er fyrir viðkomandi vöru áður en hún er keypt.
• Nota fjölnota götumál.

Dýr

• Nota poka utan af brauði og aðra smápoka, sem fara annars beint í ruslið, undir hundaskít.

Tengill

Græn skref í starfsemi Reykjavíkurborgar.

Rannsókn á matarsóun í Reykjavík.

Matjurtagarðar í Reykjavík tilbúnir.

Heilræði grænna skrefa í Reykjavík.

Náttúran.is.