Kjarnasamfélög kynnt á húsnæðisfundi borgarstjóra
Nýtt tilraunaverkefni um svokölluð kjarnasamfélög var kynnt á húsnæðisfundi borgarstjóra sem fór fram á föstudaginn. Um er að ræða nýja nálgun í húsnæðisuppbyggingu þar sem áhersla er lögð á samvinnu íbúa, sameiginleg rými og sterkari tengsl við nærumhverfi.
Hugmyndin um kjarnasamfélög byggir á þeirri sýn að húsnæði sé ekki eingöngu einkarými einstaklinga heldur einnig vettvangur félagslegra tengsla og mikilvægur hluti af samfélagslegum innviðum borgarinnar.
Í slíkum verkefnum gegna sameiginleg rými lykilhlutverki, þau skapa aðstöðu fyrir samskipti, samveru og daglegt líf íbúa og tengja heimili þeirra betur við nærsamfélagið.
Endurvakning samvinnuhugsjónar
Með verkefninu er horft til reynslu fyrri tíma í Reykjavík þar sem fjölbýlishús voru oft byggð á félagslegum grunni, meðal annars innan verkamannabústaðakerfisins og byggingarsamvinnufélaga.
Í þeim verkefnum höfðu íbúar raunveruleg áhrif á uppbyggingu húsnæðis síns, sem stuðlaði að lægri kostnaði, sterkari tengslum við heimilið og virkara samfélagi.
Í dag hefur þessi nálgun að mestu horfið og ákvarðanir um skipulag íbúðarhúsnæðis eru oft teknar án beinnar aðkomu þeirra sem þar munu búa. Með kjarnasamfélögum er vilji til að kanna hvernig hægt er að endurvekja þessa samvinnu og efla þátttöku íbúa í eigin búsetu.
Tvær ólíkar lóðir valdar
Tilraunaverkefnið verður þróað á tveimur lóðum í borginni sem hafa ólíka sérstöðu. Önnur lóðin er á Laugavegi 159 og er staðsett á mörkum miðborgar og austurhluta Laugavegar og tengir saman líflegt göturými og græn svæði. Þar er gert ráð fyrir litlu fjölbýlishúsi með möguleikum á virkum framhliðum og sameiginlegum rýmum í nánum tengslum við borgarlífið. Hin lóðin er í Yrsufelli 2a–2i sem er innan gróinnar raðhúsabyggðar í Breiðholti þar sem lögð verður áhersla á sameiginlegan garð, tengsl við gönguleiðir og útivistarsvæði og að skapa skjólgóð og aðlaðandi dvalarrými. Þar er gert ráð fyrir níu íbúða raðhúsalengju.
Kjarnasamfélög og skyld búsetuform eru víða þekkt erlendis en hafa ekki náð fótfestu hér á landi. Með verkefninu vill Reykjavíkurborg kanna hvernig slíkt fyrirkomulag gæti þróast í íslensku samhengi, með hliðsjón af bæði húsnæðissögu borgarinnar og nýjum erlendum fordæmum.
Reykjavíkurborg óskar eftir áhugasömum teymum sem vilja taka þátt í þróun á hugmyndafræði kjarnasamfélaga í Reykjavík. Umsóknarfrestur er til klukkan 23:59 þann 4. maí 2026.