Símafrí í grunnskólum með velferð barna að leiðarljósi
Símafrí verður innleitt í grunnskólum Reykjavíkur í haust og áhrif þess á fagumhverfi, námsárangur og líðan barna mæld í samstarfi við háskólasamfélagið. Þetta var samþykkt á fundi borgarstjórnar í dag.
Borgarstjórn samþykkti að fela skóla- og frístundasviði að innleiða símafrí í grunnskólum Reykjavíkur haustið 2026. Með símafríi er átt við að nemendur noti ekki farsíma eða sambærileg snjalltæki á skólatíma, þar með talið í frímínútum og hádegishléum, nema með sérstöku leyfi starfsfólks eða vegna skilgreindra undantekninga. Skólarnir þurfa að hafa viðeigandi aðstöðu og skýrt verklag til að geyma síma á öruggan hátt frá upphafi til loka skóladags, en hver skóli mótar sér reglur um útfærslu þess. Lagt er til að áhrif símafrís verði metin með skipulegum hætti í samstarfi við háskólasamfélagið á tveggja ára tímabili. Við matið verði meðal annars horft til námsárangurs, líðanar nemenda og starfsumhverfis kennara og annars starfsfólks.
Notkun snjallsíma er stór þáttur í daglegu lífi barna og ungmenna en mikilvægar spurningar hafa vaknað um áhrif símanotkunar á skólastarf, einbeitingu, samskipti nemenda og líðan þeirra.
Hildur Björnsdóttir borgarstjóri segir símafríið mikilvægan áfanga. „Skólinn á að vera griðastaður þar sem börnin geta einbeitt sér að námi, þjálfað félagsfærni sína og tekið virkan þátt í skólasamfélaginu án stöðugs utanaðkomandi áreitis frá snjalltækjum,” segir Hildur. „Símafrí í grunnskólum snýst fyrst og fremst um að skapa börnum betra rými til að læra, leika og eiga samskipti sín á milli. Við viljum byggja ákvarðanir á þekkingu og því verður fylgst vel með áhrifum þessarar breytingar á líðan nemenda, námsárangur og starfsumhverfi skólanna. Markmiðið er ekki að hafna tækninni heldur að skapa heilbrigt umhverfi sem styður við velferð barna og farsælt skólastarf.“
Ekki horfið frá tækninotkun í skólastarfi
Menntamálaráðuneytið birti drög að reglugerð um símafrí í grunnskólum í samráðsgátt stjórnvalda 10. júní síðastliðinn og lagt er upp með að innleiðing borgarinnar verði í samræmi við áform ráðuneytisins. Mennta-, vísinda- og menningarmálastofnun Sameinuðu þjóðanna, UNESCO, fjallar um notkun tækni í skólastarfi í alþjóðlegri menntamálaskýrslu frá 2023. Þar er lögð áhersla á að tækni eigi aðeins að nota í kennslu þegar hún styðji með skýrum hætti við námsmarkmið og námsárangur. Tækni geti verið gagnlegt verkfæri, en óhófleg notkun eða á ófullnægjandi hátt geti haft neikvæð áhrif. Þá hefur UNESCO bent á að nettengd tæki geti magnað upp neteinelti í skólaumhverfinu og samfélagsmiðlanotkun haft áhrif á líðan og sjálfsmynd barna og ungmenna.
Jákvæð reynsla af takmörkun símanotkunar
Símafrí í skólum snýst fyrst og fremst um velferð barna, til dæmis að skapa raunveruleg tækifæri til samskipta og samveru enda byggir félagsfærni á þjálfun og daglegum samskiptum. Þá má nefna að reynsla íslenskra skóla bendir til þess að takmörkun símanotkunar geti bætt skólabrag.
Í tillögu meirihlutaflokkanna í borginni er tekið fram að reglur um símanotkun eigi að taka mið af velferð barna, tilgangur reglnanna þurfi að vera skýr og þær settar á í samráði við nemendur, foreldra og starfsfólk. Gera þurfi ráð fyrir málefnalegum undantekningum, svo sem vegna fötlunar, heilsufars eða námsþarfa auk þess sem horfi þurfi til afþreyingargildis síma og tryggja fjölbreytta afþreygingu, einkum fyrir nemendur á unglingastigi. Betri aðstaða til samveru, spila, útileikja og íþróttaiðkunar geti stuðlað að aukinni þátttöku, samveru og félagsfærni.
