Borgir verði aðgengilegar og aðlaðandi staðir fyrir eldri íbúa

Þórhildur Guðrún Egilsdóttir sagði frá áherslum Reykjavíkurborgar á ráðstefnunni.
Þórhildur Guðrún Egilsdóttir, sérfræðingur á skrifstofu velferðarsviðs, talar í pontu á alþjóðlegri ráðstefnu um aldursvænar borgir.

Sjálfboðaliðar Korpúlfa í Grafarvogi og þau lýðræðisverkefni sem Reykjavíkurborg hefur sett af stað til að fólk geti haft bein áhrif var á meðal þess sem Þórhildur Guðrún Egilsdóttir, deildarstjóri á skrifstofu öldrunar á skrifstofu velferðarsviðs, sagði frá í erindi sínu á ráðstefnu um aldursvænar borgir á Norðurlöndunum sem fram fór í Kaupmannahöfn á dögunum.  

Það voru WHO (Alþjóðheilbrigðismálastofnunin), Norræna velferðarmiðstöðin og Norræna tengslanetið fyrir aldursvænar borgir sem stóð að ráðstefnunni. Hana sóttu fulltrúar sveitarfélaga, vísindamanna og sérfræðinga frá öllum Norðurlöndum og kynntu og ræddu um staðbundnar lausnir og nýlegar rannsóknir. Þórhildur valdi að vekja athygli á starfi Korpúlfa þar sem þeir vinna einstakt og mikilvægt starf við að rækta félagsleg tengsl eldra fólks í Grafarvogi. Lýðræðisverkefnin sem hún kynnti voru meðal annars lýðræðisstefnan, íbúaráð, ábendingavefur og Hverfið mitt. Öll gera þau fólki kleift að hafa bein áhrif á nærumhverfi sitt, sem er einmitt í anda WHO um að gera samfélög að frábærum stöðum til að eldast á.  

1542 borgir og samfélög í 51 landi vinna að því að vera aldursvæn  

Reykjavíkurborg varð þátttakandi í alheimsneti Alþjóðaheilbrigðismálastofnunarinnar (WHO) um aldursvænar borgir árið 2015. Nú taka 1542 borgir og samfélög í 51 landi þátt í verkefninu. Þegar umsókn Reykjavíkurborgar um að taka þátt í alheimsnetinu var samþykkt hófst vinna við að uppfylla þau skilyrði sem sett voru samkvæmt viðmiðum WHO. Þau átta málefnasvið sem unnið er með til þess að gera borgir aldursvænar snúa að samfélagi og heilbrigði, samgöngum, húsnæði, félagslegri þátttöku, virðingu og félagslegri innlimun, samfélagslegri þátttöku og atvinnu, samskiptum og upplýsingum. Mikil áhersla er um þessar mundir á uppbyggingu svokallaðra lífsgæðakjarna fyrir eldra fólk en það byggingarfyrirkomulag er að ryðja sér til rúms á Norðurlöndunum í æ ríkara mæli og er til þess fallið að bæta félagslega heilsu eldra fólks.  

Borgin verði aðgengileg, aðlaðandi og hentug fyrir eldri borgara 

Markmið með þátttöku Reykjavíkurborgar í  heimsneti aldursvænna borga er að gera borgina, aðgengilega, aðlaðandi og hentuga fyrir eldri íbúa og í leiðinni betri borg til að búa í fyrir alla íbúa og aldurshópa. „Í borgum þarf að tryggja að grunnþörfum fólks sé mætt en jafnframt þörfum þess til þess að fræðast, vaxa, taka ákvarðanir, vera hreyfanleg, byggja upp og viðhalda samböndum og leggja sitt af mörkum til samfélagsins,“ segir Þórhildur.   

Til dæmis sýnir nýleg rannsókn að skortur á félagslegum tengslum með tilheyrandi einangrun og einmanaleika tengist aukinni dánartíðni.

Þórhildur Guðrún Egilsdóttir

Ómetanlegt að hafa vettvang til að deila reynslu og hugmyndum 

Auk þess að halda erindi tók Þórhildur þátt í pallborðsumræðum um það hvernig best væri að byggja upp aldursvænt umhverfi á landsvísu. Hún segir samstarf og samtal af þessu tagi afar mikilvægt, það hafi ekki síst sýnt sig í Covid-faraldrinum. „Norræna velferðarmiðstöðin heldur utan um Norræna tengslanetið um aldursvænar borgir þar sem Reykjavíkurborg tekur þátt. Þegar covid-faraldurinn skall á voru allir fundirnir haldnir á netinu en þeir gegndu mikilvægu hlutverki í faraldrinum. Það var ómetanlegt að hafa norrænan vettvang til þess að deila reynslu og fá hugmyndir. Með því að halda sameiginlega ráðstefnu vildum ná okkur í nýjustu þekkingu um þróun aldursvænna borga og kynnast betur áherslum WHO á þessu sviði.“   

Spornað gegn aldursfordómum og ofbeldi gegn eldra fólki 

Þórhildur segir að það hafi verið áhugavert að heyra af áherslum WHO um að sporna við aldursfordómum, ofbeldi gegn eldra fólki og mikilvægi félagslegra tengsla. „Það var gleðilegt að heyra að nú er WHO að koma á fót sérstakri stofnun um félagsleg tengsl sem endurspeglar viðurkenningu og skilning á því að félagsleg tengsl hafi áhrif á heilsu. Til dæmis sýnir nýleg rannsókn að skortur á félagslegum tengslum með tilheyrandi einangrun og einmanaleika tengist aukinni dánartíðni. Það telst áhættuþáttur rétt eins og offita, skortur á hreyfingu og reykingar. Þetta styður við okkar áherslur á félagslega þátttöku í borginni.“