3066 félagslegar íbúðir í Reykjavík

Félagsbústaðir eru í eigu Reykjavíkurborgar. Þeir gegna mikilvægu hlutverki í félagsþjónustu borgarinnar og leigja út 3066 íbúðir víðs vegar um borgina. Langflestar þeirra eru tveggja herbergja íbúðir. Sigrún Árnadóttir, framkvæmdastjóri Félagsbústaða, sagði frá hlutverki og starfsemi Félagsbústaða, sem er að kaupa og reka félagslegt húsnæði, auk þess að sinna ýmiss konar þjónustu við leigjendur. Almennar félagslegar íbúðir eru meirihluti þeirra íbúða sem Félagsbústaðir eiga. Þær eru ætlaðar fjölskyldum og einstaklingum sem eru ekki á annan hátt fær um að sjá sér fyrir húsnæði sökum félagslegra aðstæðna, þungrar framfærslubyrði eða lágra launa.

Nausðynlegt að auka samráð við leigjendur

Laufey Ólafsdóttir hefur leigt hjá Félagsbústöðum frá árinu 2004. Hún kom fram á velferðarkaffi og lýsti stöðu leigjenda út frá sínum sjónarhóli. Laufey hefur komið að ýmiss konar grasrótarstörfum, meðal annar fyrir leigjendur og fólk í fátækt, en hún var um tíma fulltrúi leigjenda í stjórn Félagsbústaða. Laufey talaði meðal annars um langa biðlista og hversu slæm áhrif það hefur fyrir fólk sem ekki hefur ráð á að leigja húsnæði á almennum markaði, að bíða eftir félagslegu húsnæði. „Dóttir mín hefur prófað ansi marga grunnskóla á höfuðborgarsvæðinu. Það er rosalegt rót að draga börn í gegnum þetta og hefur mikil áhrif, bæði á foreldra og börn,“ sagði hún meðal annars. Hún sagði marga leigjendur Félagsbústaða eiga það sameiginlegt að hafa lítið stuðningsnet, upplifa ákveðið valdaleysi og fordóma. Nauðsynlegt sé að auka samráð við leigjendur.

Faglegt mat skiptir miklu máli við úthlutun íbúða

Helga Sigurjónsdóttir, deildarstóri húsnæðis og búsetu á skrifstofu velferðarsviðs, fór yfir hvernig úthlutun félagslegs leiguhúsnæðis fer fram og sagði frá þeim skilyrðum sem þarf að uppfylla til að komast á biðlista eftir félagslegu húsnæði. Hún sagði ýmislegt hafa verið gert til að einfalda ferli við úthlutun íbúða. Meðal annars fundi úthlutunarteymi oftar, eða 1–2 í viku, og öll bréf og öll samskipti séu orðin rafræn. Endurúthlutanir gangi til að mynda mun hraðar fyrir sig í dag en áður.

Helga sagði frá því að horft sé til stöðu umsækjenda og maka, tekna, fjölda barna, félagslegra aðstæðna og félagslegs vanda, þegar umsóknum er raðað á biðlista. „Það er ekki þannig að einfaldlega sé hægt að raða umsóknum eftir stigagjöf og úthluta eftir því. Aðstæður fólks breytast. Við sjáum líka stundum umsækjendur sem eru í brýnni þörf en aðrir, sem hafa jafnvel fleiri stig. Þarna kemur faglega matið inn og það skiptir miklu máli.“

Uppbygging húsnæðis fyrir fatlað fólk hafi miðað vel

Málaflokkur fatlaðs fólks var fluttur til sveitarfélaga árið 2011 og síðan þá hefur uppbygging húsnæðis fyrir fatlað fólk staðið yfir á vegum Reykjavíkurborgar. Í dag búa 506 einstaklingar í húsnæði fyrir fatlað fólk en fjöldinn var 376 árið 2015. Ólafía Magnea Hinriksdóttir, sérfræðingur á skrifstofu málefna fatlaðs fólks, sagði frá uppbyggingu húsnæðis fyrir fatlað fólk. Hún sagði meðal annars frá fyrstu stóru uppbyggingaráætluninni sem var samþykkt árið 2017 og gildir til ársins 2030. Þá var gerð áætlun um uppbyggingu 157–183 íbúða og eru nú 133 íbúðir komnar í gagnið. „Okkur hefur miðað vel með þessa áætlun. Það sem stendur út af eru tveir íbúðakjarnar, sem eru á áætlun, og íbúðir í húsnæði með stuðning.“ Árið 2022 hafi ný endurskoðuð uppbyggingaráætlun verið samþykkt en samkvæmt henni á meðal annars að byggja 20 íbúðakjarna og setja á fót tvö færanleg teymi. Það sé viðamikil áætlun sem þurfi að komast í framkvæmd sem fyrst.

„Ég er sjálfstæður einstaklingur en þarf aðstoð við sumt“

Síðastur til að taka til máls á velferðarkaffi var Ólafur Snævar Aðalsteinsson en hann er íbúi í nýlegum íbúðakjarna velferðarsviðs. Hann fjallaði um mikilvægi sjálfstæðrar búsetu en áður en hann flutti í íbúðkjarnann, fyrir fjórum árum, bjó hann hjá foreldrum sínum. Hann sagði það hafa verið mikil viðbrigði að flytja að heiman en með góðum stuðningi gangi honum vel. „Ég fær góða þjónustu þegar ég þarf og ég er með góða nágranna, svo er ekki amalegt að hafa systkini sem búa rétt hjá og mömmu og pabba sem búa í Breiðholti. Ég geri það em ég vil, þegar eg vil – býð í mat, held partí og fleira. Ég er sjálfstæður einstaklingur en þarf aðstoð við sumt. Það er bara eins og það er.“