Höggmyndagarður til minningar um formæður íslenskrar höggmyndalistar í Hljómskálagarði

Í greinargerð Hafþórs Yngvasonar, safnstjóra Listasafns Reykjavíkur, kemur fram að ríki og borg reki listasöfn til minningar um „feður“ íslenskrar höggmyndalistar, þá Einar Jónsson, Ásmund Sveinsson og Sigurjón Ólafsson. Konur hafa í gegnum tíðina lagt sinn skerf til höggmyndalistar á Íslandi og mikilvægt sé að standa vörð um framlag þeirra og það merka frumherjastarf sem þær unnu á tímum þegar lítill skilningur var á að konur legðu fyrir sig  listsköpun. Höggmyndagarðurinn í miðborg Reykjavíkur sé til þess að undirstrika stöðu listakvennanna sex sem formæður sameiginlegrar listhefðar allra landsmanna.

Í samstarfi við opinbera- og einkaaðila, sem vilja styrkja verkefnið, hefur tekist að fá mikilvægar höggmyndir eftir listakonurnar sex til langvarandi sýningar. Listasafn Reykjavíkur á þrjár myndir, Listasafn Íslands leggur til tvær myndir og Fasteignafélagið Reginn á eina mynd.

Lagt er til að í höggmyndagarðinum verði settar upp myndir eftir sex „formæður“ íslenskrar höggmyndalistar þær Gunnfríði Jónsdóttur (1889 - 1968), Nínu Sæmundson (1892 - 1962), Tove Ólafsson (1909 - 1992), Þorbjörgu Pálsdóttur (1919 - 2009), Ólöfu Pálsdóttur (1920) og Gerði Helgadóttur (1928 - 1975).

Ferill þessara kvenna var ólíkur enda voru aðstæður þeirra afar mismunandi en verkin sýna breiddina í listsköpun þeirra. Það sem listakonurnar eiga þó sameiginlegt er að vera frumkvöðlar á mótunarskeiði myndlistar á Íslandi og að hafa brotist til mennta og haft þann styrk að stunda list sína við erfiðar aðstæður.

Í sögu Tjarnarsvæðisins má finna dæmi um hversu erfitt konur áttu uppdráttar í íslenskri myndlist. Hafmeyja Nínu Sæmundsson sem prýddi Tjörnina var sprengd í loft upp 1959. Maður og kona eftir Tove Ólafsson var gefin Þjóðleikhúsinu við opnun hússins 1950 en síðan úthýst og var þá færð borginni til varðveislu og komið fyrir í Hljómskálagarðinum.

Verkin sem um ræðir eru: Landnámskonan eftir Gunnfríði Jónsdóttur, Piltur og stúlka eftir Þorbjörgu Pálsdóttur, Sonur eftir Ólöfu Pálsdóttur, Hafmeyjan eftir Nínu Sæmundsson, Nafarinn eftir Gerði Helgadóttur og Maður og kona eftir Tove Ólafsson.

Hafþór Yngvason, safnstjóri Listasafns Reykjavíkur segir að gerð verði gagnvirk vefsíða með upplýsingum sem gestir geta nýtt sér á staðnum. „ Einnig er stefnt að því að á hverju ári þann 8. mars,  á alþjóðlegum baráttudegi kvenna, verði fengnir listamenn til að gera gjörninga í garðinum sjálfum til heiðurs myndhöggvurunum og til að vekja athygli á baráttu þeirra.“

Kostnaður við verkefnið er rúmar 13 milljónir sem felst í landslagshönnun, flutningi verka, uppsetningu, lýsingu, merkingum og umsjón með framkvæmdum.