Frá vegferð til veruleika
Ársskýrsla þjónustu- og nýsköpunarsviðs 2025
Gagna og hugbúnaðarþróun
Hlutverk og ábyrgð
Skrifstofa gagna og hugbúnaðarþróunar gegnir lykilhlutverki í þróun stafrænna lausna fyrir Reykjavíkurborg. Skrifstofan ber ábyrgð á að hanna, þróa og viðhalda gagna- og hugbúnaðarlausnum sem nýtast bæði starfsfólki borgarinnar og íbúum.
Markmið skrifstofunnar er að byggja áreiðanlegar, aðgengilegar og notendavænar stafrænar lausnir sem bæta þjónustu borgarinnar og styðja við gagnadrifna ákvarðanatöku.
Á árinu urðu skipulagsbreytingar þar sem hugbúnaðarþróun var færð frá skrifstofu upplýsingatækniþjónustu yfir til skrifstofu gagnaþjónustu og komið var á nýju hlutverki gervigreindarfulltrúa.
Gagnaþjónusta
Gagnaþjónusta hefur það hlutverk að skapa virði úr gögnum fyrir Reykjavíkurborg með því að bæta nýtingu þeirra, tryggja aðgengi að réttum gögnum og styðja við gagnadrifna stjórnsýslu. Áhersla er lögð á að gögn séu áreiðanleg, samræmd og aðgengileg þannig að þau nýtist bæði í daglegum rekstri og í stefnumótun.
Starfsemi gagnaþjónustu byggir á nokkrum lykilhlutverkum sem vinna saman að sameiginlegu markmiði:
- Gagnahögun tryggir gæði, samræmi og aðgengi að áreiðanlegum gögnum fyrir bæði fólk og hugbúnað.
- Gagnavísindi sinna ítarlegri greiningum, þar á meðal tölfræðigreiningu, skýrslugerð og þróun og innleiðingu gervigreindar- og spálíkana.
- Viðskiptagreind veitir fagsviðum borgarinnar ráðgjöf og stuðning við uppbyggingu og notkun viðskiptagreindar.
- Gagnaleiðtogar miðla framtíðarsýn í gagnamálum og hagnýtingu gervigreindar og vinna að því að skapa virði úr gögnum til að auka gagnsæi og bæta þjónustu við starfsfólk, íbúa og fyrirtæki, ásamt því að styðja gagnadrifna ákvörðunartöku.
Meginmarkmið gagnaþjónustu er að efla gagnavitund og stuðla að markvissri notkun gagna innan borgarinnar. Með því að tryggja að rétt gögn séu aðgengileg réttu fólki á réttum tíma er stuðlað að upplýstri ákvarðanatöku og bættri þjónustu við íbúa, starfsfólk og fyrirtæki.
Jafnframt er unnið markvisst að því að þróa lausnir sem nýtast öllum, óháð menntunarstigi, þjóðerni eða samfélagslegri stöðu. Notendur eiga ekki að þurfa sérfræðiþekkingu á gögnum eða opinberri stjórnsýslu til að geta nýtt sér gögn borgarinnar á einfaldan og aðgengilegan hátt.
Gervigreind
Á árinu var innleitt nýtt hlutverk gervigreindarfulltrúa. Hlutverk gervigreindarfulltrúa er að tryggja ábyrga, gagnlega og löglega nýtingu gervigreindar innan Reykjavíkurborgar. Hann leiðir vinnu við að móta verklag og veita sviðum, samstarfsaðilum og verktökum ráðgjöf og leiðbeiningar um innleiðingu og notkun gervigreindar.
Með því að innleiða stefnu, efla hæfni starfsmanna og tryggja gæði og siðferði við notkun gervigreindar, stuðlar hlutverkið að bættri þjónustu við almenning og auknu trausti á opinbera stjórnsýslu í stafrænum heimi. Gervigreindarfulltrúi fylgir eftir tilmælum um hagnýtingu gervigreindar í starfsemi Reykjavíkurborgar, sem og Gervigreindarreglugerð Evrópusambandsins.
Markmiðið er að byggja upp sjálfbæra og stýrða gervigreindargetu sem nýtist þvert á svið og styrkir starfsemi borgarinnar til lengri tíma. Innleiðing gervigreindar felst m.a. í að auka gervigreindarlæsi til að tryggja ábyrga notkun innan skilgreinds ramma. Skapa sameiginlegt verklag á milli starfsfólks og ná yfirsýn og stjórn á því hvaða gervigreindartól er verið að nota í starfsemi borgarinnar.
Hugbúnaðarþróun
Hlutverk hugbúnaðarþróunar er að hanna, þróa og afhenda hugbúnaðarlausnir sem skila raunverulegum ávinningi fyrir borgina, bæði í rekstri, þjónustu og upplifun notenda.
Starfsemin skiptist í:
- Hugbúnaðarþróun: hönnun og innleiðing kóða, þátttaka í hönnun, kóðaskoðun og tæknilegar umbætur.
- Gæðamál og prófanir: prófanir, gæðatrygging, prófunarferlar og stöðugar umbætur á gæðum.
- Teymisstjórn og afhending: Ábyrgð á daglegu starfi og afköstum teymis, skipulagning verkefna og stuðningur við teymið.
Markmiðið er að skila stöðugum, öruggum og notendavænum lausnum sem auka skilvirkni og bæta þjónustu.
Áhersla er lögð á að:
- Þróa skalanlegar og samhæfðar lausnir sem byggja á sameiginlegum innviðum og samræmdum arkitektúr.
- Styðja hugbúnaðarteymin í þverfaglegri samvinnu með áherslu á sveigjanleika, stöðugar umbætur og stöðuga afhendingu.
- Efla nýsköpun og tæknilega þekkingu til að mæta framtíðaráskorunum.
Meginmarkmið á árinu
Meginmarkmið skrifstofu gagna- og hugbúnaðarþróunar á árinu voru að vinna markvisst að áframhaldandi þróun gagnainnviða og gagnalandslags til að bæta gæði, aðgengi og yfirsýn gagna. Jafnframt var lögð áhersla á að styrkja tæknilega innviði og þróunarumhverfi til að tryggja stöðugleika, öryggi og skilvirka afhendingu þjónustu og lausna.
Einnig var unnið að því að einfalda tæknistakkinn og auka samnýtingu lausna þannig að sameiginlegir innviðir nýtist betur og dregið sé úr tvíverknaði. Þá var lögð áhersla á samþættingu kerfa og bætt gagnaflæði til að tryggja að rétt gögn berist tímanlega þangað sem þeirra er þörf.
Að auki var unnið að endurbótum á þróunarferlum og auknu sjálfstæði hugbúnaðarteyma með skýrari verkferlum og betri verkfærum. Loks var markvisst unnið að því að efla þverfaglega samvinnu og skapa umhverfi þar sem teymi eru sjálfstæð, sjálfkeyrandi og sjálfbær.
Helstu áherslusvið skrifstofunnar á árinu var uppbygging gagnainnviða, einföldun tæknistakks og samnýting lausna, betri samþættingar og gagnaflæði, endurbættir þróunarferlar og aukið sjálfstæði teymanna, ásamt efling þverfaglegrar samvinnu.
Helstu verkefni ársins
Á árinu var unnið að fjölbreyttum og umfangsmiklum verkefnum sem studdu við áframhaldandi þróun gagna-, hugbúnaðar- og tækniumhverfis borgarinnar.
- Gagnalandslag: Uppbygging og þróun gagnainnviða
- Gögn skóla- og frístundasviðs gerð aðgengileg lausnum sem snúa að skólaþjónustu
- Bókhaldsgögn og önnur fjármálagögn gerð aðgengileg
- Grunnur lagður að samstarfi við umhverfis- og skipulagssvið um gagnalandslag
- Bakendi fyrir Sorphirðudagatal
- Samræmd mannfjöldaspá
- Stuðningur við útleiðingu mannauðs og launakerfisins SAP og fjárhagskerfisins Agresso
- Stuðningur við útleiðingu Starfsla gagnagrunnsins og varðveislu gagna
- Nýr og mikið endurbættur framendi Gagnahlaðborðs
- Uppfærð og endurbætt Gagnagátt
- Endurbætur á Stjórnandanum, mælaborði fyrir stjórnendur
- Gervigreindartilmæli samþykkt og birt
- Azure skýjaumhverfi:
- Ný uppsetning (öruggari aðgangsstýring)
- Endurskoðun útgáfuferla (skýrari og örari útgáfur)
- Einfaldari arkitektúr (betri yfirsýn og einfaldara viðhald)
- Einföldun tæknistakks:
- Samnýtanlegur vettvangur (Búi) styður fjölbreytta þjónustu og ólíka notendahópa með samnýttri virkni. Í dag eru starfsmenn velferðarsviðs (VEL), skóla og frístundasviðs (SFS) og þjónustu- og nýsköpunarsviðs (ÞON) að nýta Búa til afgreiðslu og uppflettingu mála.
- Sérvefir sameinaðir á reykjavik.is til einföldunar og hagræðingar. Betri samfella við Drupal CMS kerfið og aukin samnýting á hönnunareiningum.
- Yfirfærsla úr webmethods í .NET: fækkun sérlausna og einfaldara viðhald.
- Tilfærsla á gagnagrunnum (m.a. ný þjóðskrár vefþjónusta)
- Gagnagreiningar í Python úr R
- Útleiðing Posit Connect komin áleiðis
- Sameining ELT ferla end-to-end í Airflow
- Samþætting kerfa:
- Tenging milli Minna síðna og Búa. Skref í átt að skýrri aðgreiningu vettvanga fyrir íbúa og starfsmenn og undirbúningur fyrir útleiðingu á kerfunum Ósk og Stoð, rafrænna þjónusta í velferðarþjónustu.
- Innleiðing einkvæmra auðkenna umsókna til að tryggja rekjanleika og auðvelda yfirsýn.
- Nýtt gagnaflæði fyrir skólaþjónustu til að tryggja áreiðanleika gagna og minnka ósamræmi.
- Grunnur að nýju fjölleigu (multitentant) kerfi til að opna framboð á lausnum til annara sveitarfélaga. Byrjað á útfærslu umsóknar um fjárhagsaðstoð til að opna fyrir að borgin geti boðið lausnir áfram til annarra sveitarfélaga.
Nýjar lausnir, verkferlar og þjónustur innleiddar á árinu
- Lausnir sem styðja við kjarnastarfsemi sviða borgarinnar
- Skólaþjónustan / SkólaBúi
- Nýr málaflokkur í VelferðarBúa, Virkni og ráðgjöf
- Ábendingavefur
- Gagnahlaðborðið / Gagnasögur
- Lausnir sem styðja við innri starfsemi
- Umsóknarvefur fyrir stjórnendur, Laufey - prófanir
- Uppfletting þjónustuvers
- Ný útgáfa Stjórnandans
- Gagnagreiningar
- Fyrstu skref í notkun LLM hjá USK
Samræming og gæði í þróun:
- Unnið að því að styrkja þróunarferla með:
- Samræmingu á verklagsreglum
- Bætt útgáfustýring
- Aukið gagnsæi í verkefnastýringu og afhendingu
- Skýra forgangsröðun með ársþriðjungsplönum fyrir öll þróunarteymi
- Umbreytingu á verklagi í skráningu og meðhöndlun gagna. Þetta er nauðsynlegt til að styðja við önnur svið borgarinnar og tryggja að gögn séu nýtt á skilvirkan og ábyrgan hátt í stjórnsýslu og þjónustu borgarinnar.
Tilmæli um notkun gervigreindar:
- Tilmæli um notkun gervigreindar í starfsemi borgarinnar voru skrifaðar og samþykktar í Stafrænu ráði Reykjavíkur. Tilmælin eru birt á Gagnahlaðborði Reykjavíkur.
Bætt samfella í þjónustu og betra aðgengi að gögnum til upplýstrar ákvarðanatöku
Á árinu höfðu nokkur verkefni sérstaklega mikil áhrif á starfsemi sviðsins og þjónustu við notendur. Samþætting kerfa leiddi til bættrar samfellu í þjónustu, meðal annars innan skólaþjónustu og velferðarþjónustu á sviðum virkni og ráðgjafar. Uppbygging gagnalandslags bætti aðgengi að gögnum og skapaði betri forsendur fyrir upplýsta ákvarðanatöku.
Jafnframt stuðluðu endurbætur á Azure skýjaumhverfi og þróunarverkferlum að skilvirkari þróun, tíðari útgáfum og auknu sjálfstæði teyma. Betri yfirsýn og aðgengi að rekstrargögnum, meðal annars með Azure logs, styrkti rekstur og eftirlit. Þá höfðu nýr og endurbættur framendi Gagnahlaðborðs og Gagnagáttar jákvæð áhrif á upplifun notenda og aðgengi að upplýsingum.
Starfsemin skilaði aukinni skilvirkni í þróun með einföldun arkitektúrs og tæknistakks. Einnig náðist betra gagnsæi í afhendingu lausna með samræmingu verkefnastýringar og utanumhalds í Jira Atlassian. Þá dró úr tvíverknaði og gagnaflæði varð markvissara og áreiðanlegra.
Með stefnur borgarinnar að leiðarljósi
Starfsemi skrifstofunnar studdi við stefnur borgarinnar með því að bæta þjónustu og einfalda þjónustuferla með aukinni sjálfvirknivæðingu í samræmi við þjónustustefnu. Þá var unnið að því að auka hlutfall rafrænna ferla og umsókna í anda Grænna skrefa. Einnig var lögð áhersla á að tengja betur saman kerfi og bæta aðgengi að gögnum til að styðja samfellda þjónustu og gagnadrifna ákvarðanatöku.
Helstu áskoranir
Helstu áskoranir ársins tengdust hraðri þróun á sviði gervigreindar, öryggisflokkun gagna og afhendingu lausna úr þróunarumhverfi yfir í rekstur. Þar skipti innleiðing nýs rekstrarlíkans miklu máli. Flóknasta verkefnið reyndist uppbygging nýs gagnaflæðis fyrir skólagögn samhliða þróun öruggs þróunarumhverfis.
Næstu skref og framtíðarsýn
Á næsta ári verður lögð sérstök áhersla á að styrkja samstarf við önnur sveitarfélög og ríkið, auk þess að innleiða gervigreind á ábyrgan og markvissan hátt. Það verður áfram unnið að þróun notendamiðaðra lausna sem bæta þjónustu við íbúa og styðja við gagnadrifna stjórnsýslu. Áhersla verður lögð á að einfalda aðgengi að þjónustu og gögnum, nýta gögn og gervigreind til að bæta þjónustu og ákvarðanatöku, styrkja tæknilega innviði og örugga þróun, efla sjálfvirknivæðingu og byggja upp traust með áreiðanlegum lausnum. Þá verður áfram unnið að aukinni hagkvæmni og skilvirkni með sameiginlegum innviðum og samvirkni milli kerfa, ásamt því að efla sjálfbær og sjálfstæð teymi.
Til næstu ára er framtíðarsýnin að byggja upp öflugt og leiðandi fagumhverfi sem mótar stafræna þróun Reykjavíkurborgar.