Fjöruverðlaunin 2023
Fjöruverðlaunin, bókmenntaverðlaun kvenna, voru afhent við hátíðlega athöfn í Tjarnarsal ráðhússins í dag 8. mars, sem er alþjóðlegur baráttudagur kvenna.
Tilgangur Fjöruverðlaunanna er að stuðla að aukinni kynningu á ritverkum kvenna og hvetja konur í rithöfundastétt til dáða.
Fjöruverðlaunin eru veitt árlega fyrir bækur í þremur flokkum:
- Fagurbókmenntir
- Fræðibækur og rit almenns eðlis
- Barna- og unglingabókmenntir
Verðlaunin hlutu:
Í flokki fagurbókmennta:
Urta eftir Gerði Kristnýju
Í flokki fræðibóka og rita almenns eðlis:
Farsótt: Hundrað ár í Þingholtsstræti 25 eftir Kristínu Sövu Tómasdóttur
Í flokki barna- og unglingabókmennta:
Kollhnís eftir Arndísi Þórarinsdóttur
Þetta er í sautjánda sinn sem Fjöruverðlaunin eru veitt og í níunda sinn síðan borgarstjóri Reykjavíkur, bókmenntaborgar UNESCO, gerðist verndari verðlaunanna og bauð Dagur B. Eggertsson gesti velkomna. Verðlaunahafar fengu verðlaunagripi gerða af listakonunni Koggu.
Rökstuðningur dómnefnda
Urta eftir Gerði Kristnýju
Ljóðmælandi Urtu eftir Gerði Kristnýju er kona sem býr við nyrsta haf. Lífsbaráttan er hörð, vetur herja með hafís og kulda. Maðurinn deyr, barn deyr og önnur áföll fylgja en konan og börn hennar gefast aldrei upp. Þau þrauka. Konan hjálpar urtu að kæpa, mörk milli manns og dýrs, menningar og náttúru hverfa í þessari göldróttu bók. Textinn er meitlaður, ljóðin hefðbundin í formi með stuðlum og innrím sem minnir á forna bragarhætti. Það undirstrikar einnig tímaleysi og skírskotun verksins til þeirrar stöðugu lífsbaráttu sem er hlutskipti manna og dýra.
Farsótt. Hundrað ár í Þingholtsstræti 25 eftir Kristínu Sövu Tómasdóttur
Á horni Þingholtsstrætis og Spítalastígs stendur yfir aldargamalt, tveggja hæða timburhús með viðburðaríka sögu; fyrsta sjúkrahús Reykvíkinga, farsóttarspítali, geðsjúkrahús og gistiskýli fyrir heimilislausa. Í dag er það mannautt og ber dulúðlegt nafn með rentu. Í Farsótt. Hundrað ár í Þingholtsstræti 25 rekur Kristín Svava Tómasdóttir sögu þessa merka húss, sem umfram allt er litrík saga fólksins sem húsið hýsti og samfélagsins sem skóp það.
Kollhnís eftir Arndísi Þórarinsdóttur
Í Kollhnís eftir Arndísi Þórarinsdóttur er hinn ungi Álfur fimleikastrákur aðalsöguhetjan og sögumaðurinn. Eftir því sem frásögn hans vindur fram kemur í ljós að sjónarhorn Álfs er ekki mjög áreiðanlegt enda neitar hann að horfast í augu við að litli bróðir hans sé einhverfur, að frænka hans eigi við fíknivanda að etja og að besti vinur hans sé lesblindur. Höfundur leikur fimlega á allan tilfinningaskalann og teflir fram sögumanni sem eignast hugi og hjörtu lesenda á öllum aldri. Sagan er í senn áhrifamikil, skemmtileg og spennandi en fyrst og fremst full af hlýju og mennsku.
Í dómnefndum sátu:
Barna- og unglingabókmenntir:
- Anna Þorbjörg Ingólfsdóttir, lektor í íslensku
- Brynja Helgu Baldursdóttir, íslenskufræðingur
- Guðlaug Richter, íslenskufræðingur
Fræðibækur og rit almenns eðlis:
- Hafdís Erla Hafsteinsdóttir, sagnfræðingur
- Sigrún Birna Björnsdóttir, framhaldsskólakennari
- Sigrún Helga Lund, tölfræðingur
Fagurbókmenntir:
- Dagný Kristjánsdóttir, bókmenntafræðingur
- Júlía Margrét Sveinsdóttir, bókmenntafræðingur
- Kristín Ástgeirsdóttir, sagnfræðingur