Sjónarmið og reynsla fatlaðs fólks í forgrunni við mótun nýrrar stefnu
Ný stefna í málefnum fatlaðs fólks fyrir 2026 til 2036 var samþykkt í borgarstjórn í gær. Stefnan er mikilvægur liður í áframhaldandi þróun þjónustu við fatlað fólk og miðar að því að efla sjálfstæði, þátttöku og lífsgæði með skýrum og markvissum aðgerðum.
Stefnan varðar fullorðið fatlað fólk og þjónustu sem veitt er af velferðarsviði Reykjavíkurborgar. Hún tekur mið af velferðarstefnu borgarinnar, lögum, reglugerðum, alþjóðlegum skuldbindingum og regluverki borgarinnar.
Mikil áhersla lögð á samráð við samtök fatlaðs fólks og hagsmunaaðila
Stefnan er afrakstur vinnu stýrihóps sem tók til starfa í október 2025 og var markmið hans að móta stefnuna, ná fram framtíðarsýn og forgangsraða verkefnum. Í stýrihópnum voru, auk kjörinna fulltrúa og sérfræðinga Reykjavíkurborgar, fulltrúar helstu samtaka fatlaðs fólks og hagsmunasamtaka, þar á meðal ÖBÍ réttindasamtök, Geðhjálp, Landssamtökin Þroskahjálp og NPA miðstöðin. Þannig var leitast við að tryggja að sjónarmið og reynsla fatlaðs fólks og aðstandenda væru leiðarljós við mótun stefnunnar. Jafnframt var stefnan kynnt í opnu samráði þar sem kallað var eftir umsögnum frá almenningi og hagaðilum. Alls bárust tólf umsagnir sem stýrihópurinn fór yfir og hafði til hliðsjónar við endanlega mótun stefnunnar.
Ný stefna byggir á fimm megináherslum:
- Stuðningi sem er sveigjanlegur, faglegur og miðar að auknu sjálfstæði og þátttöku.
- Búsetu og húsnæði sem styður sjálfsákvörðunarrétt og tryggir fjölbreytt búsetuform.
- Sjálfstæðu lífi þar sem fatlað fólk hefur raunverulegt vald yfir eigin lífi og þjónustu.
- Aðgengi í víðasta skilningi, bæði að umhverfi, þjónustu og upplýsingum.
- Atvinnumálum sem stuðla að fjölbreyttum og sveigjanlegum tækifærum til vinnu og virkni.
Í gegnum þær áherslur verður leitast við að ná meginmarkmiðum stefnunnar, sem eru að tryggja að fatlað fólk geti lifað sjálfstæðu og innihaldsríku lífi á eigin forsendum og tekið virkan þátt í samfélaginu.
Næsta skref að vinna tímasetna og kostnaðarmetna aðgerðaáætlun
Samhliða samþykkt stefnunnar var ákveðið að fela velferðarsviði að vinna tímasetta og kostnaðarmetna aðgerðaráætlun á grundvelli þeirra áherslna og aðgerða sem fram koma í aðgerðarskjali með stefnunni.
Stýrihópurinn lagði áherslu á að móta heildstæða stefnu og skilgreina megináherslur og aðgerðir á stefnumarkandi stigi, fremur en að útfæra ítarlega aðgerðaráætlun á sama tíma. Því var ekki lögð fram tímasett og kostnaðarmetin aðgerðaráætlun samhliða stefnunni.
Bætt umhverfi fyrir allt fólk
Sanna Magdalena Mörtudóttir, formaður velferðarráðs og formaður stýrihópsins, bindur vonir við að stefnan verði til þess að bæta aðstæður fatlaðs fólks í Reykjavík. „Það er búið að vera mjög fróðlegt að vinna með hópnum og fólki sem hefur beina reynslu af því sem er til umræðu. Markmið Reykjavíkurborgar er að tryggja alhliða aðgengi fyrir fatlað fólk, þannig að hugtök eins og „einangrunartímabilið“ sem einkennir vetrartímann og „aðgengiskvíði“ verði að sögulegu fyrirbæri. Þannig felur markmiðið í sér algilda hönnun sem gerir ráð fyrir öllum, með áherslu á að bæta umhverfið fyrir allt fólk. Nú er mikilvægt að innleiða þessa stefnu þannig að hún verði að veruleika.“